Szukaj

Profil sensoryczny, czyli dlaczego każdy człowiek jest inny.

Katarzyna, 19 listopad 2019
Profil sensoryczny, czyli dlaczego każdy człowiek jest inny.

Jak to się dzieje, że ludzie tak bardzo się od siebie różnią? Oczywiście można szukać źródeł zachowań w genetyce, sposobie wychowania przyjętym przez rodzinę, w kulturze, w jakiej dziecko dorasta. Jedne osoby są bardzo żywiołowe, uwielbiają ruch, są asertywne, a nawet pyskate, inne ciche, zrównoważone, bywa, że lękliwe. U podłoża tej różnorodności leżą profile sensoryczne. Ich określenie w przypadku dzieci pozwala zrozumieć pewne ich zachowania i pomóc im w funkcjonowaniu wśród osób od nich odmiennych.

Czym jest profil sensoryczny?

Profil sensoryczny świadczy o tym, w jaki sposób dana osoba przetwarza bodźce, jakie preferuje, a jakich unika. Określony profil sensoryczny mają dzieci oraz dorośli. Dlatego tak bardzo ludzie różnią się od siebie. Są dzieci, które mogą spać przy głośnej muzyce, inne budzą się nawet przy najdrobniejszym szmerze, reagując na niego w sposób bardzo negatywny. Niektórzy lubią ciągły ruch, kontakt z ludźmi, dobrze radzą sobie w sytuacjach konfliktowych, inni wolą ciszę, artystyczne zajęcia i są uważane za osoby introwertyczne. Profil sensoryczny wpływa na życiowe i codzienne, małe i duże wybory. Sprawia, że decydujemy się na taką pracę zawodową i na taki sposób spędzania wolnego czasu tak, by czuć się komfortowo. Podobnie jest z dziećmi, które kierując się głęboko zakorzenionymi odczuciami, wybierają odmienne aktywności.

Profil sensoryczny to konkretne upodobania sensoryczne. Nie należy go mylić z zaburzeniami, które utrudniają codzienne funkcjonowanie.

Cztery profile sensoryczne

Określenie profilu sensorycznego może pomóc we wspieraniu dziecka, by mogło się ono maksymalnie rozwijać w ramach swoich możliwości, ale pomaga też zrozumieć pewne zachowania dzieci oraz dorosłych.

Na podstawie opracowanych przez naukowców zestawów kwestionariuszy, można określić profil sensoryczny dziecka. Wyróżnia się cztery profile sensoryczne. Pierwszym jest wrażliwość sensoryczna. Osoby znajdujące się w tej grupie silnie reagują na niewielkie bodźce, ale przyjmują je biernie. Dzieci z takim profilem są pogodne i zachowują się naturalnie, dopóki nie ma zbyt dużo przeszkadzających im bodźców. Wtedy stają się płaczliwe i marudne, nawet pobudzone. W wyniku zbyt dużej dawki bodźców marudzą, płaczą, a nawet wykazują agresję lub autoagresję.

Drugim profilem jest obronność sensoryczna. Osoby z tym profilem bardzo silnie i szybko reagują na bodźce, dlatego unikają ich i nie są aktywne. Źle znoszą zmiany, boją się, wolą sytuacje powtarzalne, nie lubią, gdy coś lub ktoś je zaskakuje. W wyniku lęku zasłaniają oczy, uszy, chowają się, bronią aktywnie, nawet zasypiają.

Słaba rejestracja bodźców sensorycznych to trzeci typ osobowości. Dzieci o tym profilu potrzebują silnych bodźców, w przeciwnym razie są bierne, apatyczne, nie interesują się otoczeniem, nie wykazują inicjatywy, szybko się nudzą i mają opinię flegmatyków.

Ostatni profil obejmuje osoby, które wciąż poszukują bodźców sensorycznych. Dzieci takie ciągle chodzą, biegają, skaczą, przewracają się, a nawet obijają o przedmioty i osoby. Są niezwykle towarzyskie i jednocześnie energetyczne.

Jak wyraźnie widać, dzieci potrzebują różnego rodzaju aktywności.

Obserwuj maluszka od pierwszych dni życia.

By dobrze poznać potrzeby sensoryczne swojego dziecka należy obserwować jego reakcje na bodźce już od pierwszych dni życia. Jak to robić? Pokazuj maluszkowi różne zabawki (dostosowane do jego wieku), zabieraj w nowe miejsca, włączaj muzykę itp. jednocześnie obserwując reakcję maluszka. Ogranicz te bodźce, na które maluszek reaguje płaczem, bądź strachem. Pamiętaj jednak, że nawet bodźce, na które reaguje pozytywnie mogą go z czasem zmęczyć, dlatego zachowaj umiar. Nie eliminuj również całkowicie bodźców, na które maluszek zareagował negatywnie. Wrażliwość sensoryczna zmienia się również z wiekiem. Może się okazać, że zabawka, której maluszek bał się w wieku 2 miesięcy, będzie jego ulubioną w wieku 6 miesięcy.

profile sensoryczne u dzieci
Zabawki sensoryczne dla niemowląt

Profile sensoryczne a zabawy i zajęcia dodatkowe

Kiedy rodzic przyjrzy się swojemu dziecku, może zrozumieć jego zachowanie i zacznie z większą uwagą dobierać mu rodzaje aktywności. Dziecko, które źle reaguje na bodźce dotykowe, wzrokowe, dźwiękowe, nie będzie dobrze się czuło w zatłoczonym wesołym miasteczku, za to chętnie pójdzie na spacer po lesie. Z kolei to, które jest w ciągłym ruchu, nie będzie czuło się szczęśliwe na zajęciach z lepienia w glinie, ale odnajdzie się w sali zabaw lub na zajęciach karate. Dziecko, które ma obniżoną wrażliwość, szybko się nudzi i wycofuje, dlatego dobrze jest zaproponować mu zajęcia, podczas których musi wchodzić w reakcje z rówieśnikami, np. taniec, teatr.

Profil sensoryczny, dlaczego każdy człowiek jest inny

Ważne jednak, by zawsze znaleźć złoty środek, ponieważ wiele dzieci jest przestymulowanych. Przestymulowanie oznacza, że układ nerwowy nie radzi sobie ze zbyt dużą liczbą bodźców. Oczywiście dla każdego dziecka ten próg jest inny, dlatego trzeba znać profil sensoryczny pociechy. Zbyt długi okres przestymulowania bodźcami może spowodować wydzielanie się hormonu stresu, czyli kortyzolu. Wysoki poziom kortyzolu prowadzić do takich zachowań jak agresja, ucieczka, zamrożenie. Dzieci przestymulowane, z wysokim poziomem kortyzolu, nie chcą się bawić, często wybuchają złością lub płaczem, są nadmiernie pobudzone albo nie chcą uczestniczyć w zabawie, czyli odcinają się od bodźców.

Czy są profile lepsze lub gorsze?

Nie, ponieważ każde dziecko jest wyjątkowe, a rodzic, który ma świadomość potrzeb dziecka, jest w stanie zapewnić mu taką opiekę i takie zajęcia pozaszkolne, które rozwiną jego zdolności i będą dopasowane do profilu sensorycznego dziecka. Ciekawostką jednak może być fakt, że wstępne wyniki badań amerykańskich naukowców dowodzą, że szczególnie utalentowane dzieci są bardziej wrażliwe na bodźce sensoryczne, częściej należą do grupy osób o niskim progu pobudzenia. To oznacza, że mają zazwyczaj wysokie kompetencje językowe i dobrze radzą sobie z rozwiązywaniem problemów, ale gorzej w sytuacjach społecznych.

Koszyk

Twój koszyk jest pusty.

Dokonaj swoich pierwszych zakupów