Szukaj

Jak rozwija się mózg niemowlaka i jak powinno się go prawidłowo stymulować?

Katarzyna, 17 lipiec 2020
Jak rozwija się mózg niemowlaka i jak powinno się go prawidłowo stymulować?

Rozwój mózgu niemowlęcia to długi i intensywny proces, który rozpoczyna się jeszcze podczas ciąży. Najbardziej intensywny proces rozwojowy ma miejsce po narodzeniu, kiedy codzienne dochodzi do powstawania setek tysięcy połączeń nerwowych. Wszystkie one wpływają na to, jak szybko rozwinie się mózg i jak szybko dziecko osiągnie dzięki temu nowe umiejętności. Dzisiaj publikujemy wpis wyjaśniający, jak rozwija się mózg niemowlaka w okresie ciąży i w 1. roku życia.


Rozwój mózgu niemowlaka w okresie płodowym

W pierwszym roku życia układ nerwowy niemowlęcia rozwija się bardzo intensywnie. Tak naprawdę ten proces rozpoczyna się już w okresie ciąży, ok. 28. dnia po zapłodnieniu. Przez cały okres płodowy dochodzi do intensywnej produkcji neuronów, czyli komórek nerwowych. W przyszłość neurony powstałe w okresie prenatalnym będą odpowiadały za funkcje takie jak widzenie barw.

Co ciekawe neurony są na początku produkowane w ilości większej niż jest to tak naprawdę potrzebne. Prawdopodobnie po to, aby utworzyć jak najlepsze połączenia nerwowe, czyli synapsy. Pomiędzy neuronami już na samym początku drogi dochodzi do rywalizacji, podobnie jak pomiędzy plemnikami w czasie zapłodnienia. W układzie nerwowym przetrwają tylko najsilniejsze komórki nerwowe.

Już w czasie ciąży przyszła mama ma wpływ na to, czy proces rozwoju mózgu dziecka przebiegnie prawidłowo. Jej głównym zadaniem w okresie prenatalnym jest unikanie czynników szkodliwych. Chodzi głównie o unikanie infekcji wirusowych i bakteryjnych oraz unikanie promieniowania rentgenowskiego, czyli potwierdzonych czynników mających szkodliwy wpływ na rozwój płodu.

Jak rozwija się mózg niemowlaka w 1. roku życia

W okresie niemowlęcym rozwój mózgu dziecka przebiega nieco inaczej. Wówczas rozpoczyna się bardzie intensywny proces dojrzewania już powstałego układu nerwowego. To właśnie wtedy powstają wspomniane wcześniej synapsy, czyli połączenia pomiędzy komórkami nerwowymi. W pierwszych dwóch latach życia dziecka (24 miesięcy) powstaje ok. 2 mln takich połączeń na 1 sekundę.

Mózg niemowlaka nie tylko intensywnie produkuje nowe synapsy, ale też szybko rośnie. W krótkim czasie osiąga wielkość zbliżoną do wielkości mózgu osoby dorosłej, lecz nie jest w takim samym stopniu dojrzały. Dojrzałość mózgu niemowlaka przejawia się właśnie pojawianiem się nowych połączeń pomiędzy neuronami z jednej strony, a z drugiej poprzez proces mielinizacji włókien nerwowych.

Pisząc o tym, jak rozwija się mózg niemowlaka, trzeba podkreślić, że cechują go duża plastyczność. Oznacza to, że jest podany na zmiany. Okres pierwszych 12, czy może bardziej pierwszych 24 miesięcy to czas, kiedy jako rodzice możemy przejąć inicjatywę w zakresie wspomagania rozwoju nerwowego naszego malucha. Jeśli stworzymy dziecku środowisko dostarczające pozytywnych bodźców, to będzie miało to przełożenie na lepsze, czyli pełniejsze budowanie sieci neuronalnej w układzie nerwowym.

Jak pomagać rozwijać mózg niemowlaka w domu?

Środowisko, w których wychowuje się niemowlę, ma ogromny wpływ na jego rozwój nerwowy i emocjonalny. Czas spędzany w otoczeniu pełnym miłości, akceptacji i troski to łatwiejszy start w dorosłe życie. Z kolei cierpliwość i czas poświęcane maluchowi wspomogą proces nabywania nowych umiejętności prze niemowlę. Jako rodzice mamy możliwość wspierania tego rozwoju. Podstawą jest przemawianie do dziecka i nawiązywanie kontaktu wzrokowego. Codzienna bliskość to baza stymulujące rozwój układu nerwowego. Podobnie jak odczytywanie potrzeb dziecka i ich realizowanie. Dziecko wyspane, najedzone i pozostające blisko mamy będzie lepiej się rozwijało, ponieważ spełnimy jego poczucie bezpieczeństwa i czułości.

Stymulacja zmysłów niemowlaka w 1. roku życia

Na to, jak rozwija się mózg niemowlaka wpływ ma też stymulowanie jego zmysłów, które szczególnie intensywnie rozwijają się w pierwszym roku życia. Możemy pomóc dziecku na przykład poprzez specjalne zabawy i pomoce, takie jak maty kontrastowe czy zabawki sensoryczne. Aby dobrze podejść do tego zadania należy zrozumieć, co widzi i co słyszy niemowlę. Na przykład do około 12. miesiąca życia dziecko nie rozróżnia kolorów w taki sposób, jak robimy to my – dorośli. Wyraźnie widzi tylko mocne kontrasty, czyli wzory czarno białe, a także kolor czerwony. Dlatego chcąc zainteresować niemowlaka zabawą, starajmy się pokazywać mu zabawki kontrastowe i otaczać go akcesoriami zawierającymi mocno kontrastujące wzory. Dziecko, śledząc wzrokiem zabawkę, skupi się na niej, dzięki czemu jego mózg zacznie intensywnie pracować tworząc nowe połączenia nerwowe. Dla maluszka jest to dużo ciekawsze niż pastelowe zabawki, których tak naprawdę dobrze nie dostrzega.

Dodatkowo możemy wspomagać rozwój innych zmysłów, w tym słuchu i dotyku. W tym zakresie warto jest otaczać dziecko zabawkami sensorycznymi, czyli takimi wydającymi różne dźwięki. Dobrym pomysłem jest kostka sensoryczna, która zawiera szeleściki i dzwoneczek, a dodatkowo różne faktury materiałów. W ten sposób nie tylko stymulujemy słuch malucha, ale także zmysł dotyku wspierając integrację sensoryczną.

Cena zestawu: %bundleSum%
Anuluj